Ruanda-Urundi (1919-1962)

Revisit History: Een koloniaal heden - Tour Antwerpen, ACCES
Tour langs het koloniale erfgoed van Antwerpen

Kan je het heden écht begrijpen door naar het verleden te kijken?

Revisit History is een educatief concept op het snijvlak van onderwijs, erfgoed en maatschappelijke verandering. Verschillende formats nodigen deelnemers uit tot reflectie over geschiedenis, representatie, macht en burgerschap.

Eén van deze formats is Revisit History: een koloniaal heden. Tijdens een begeleide stadstour in Antwerpen langs onverwachte koloniale erfgoedplekken maken jongeren kennis met het Belgische koloniale verleden. Zij leggen zelf de verbanden tussen historische structuren en actuele maatschappelijke vraagstukken.

Revisit History: een koloniaal heden biedt ook andere formats aan voor jongeren, schoolgroepen en leerkrachtenteams. Workshops, dialoogmomenten of reflectieve interventies worden op vraag en op maat aangeboden. Leerlingen kunnen ook de Impostor Game workshop spelen, waarbij ze koning, kapitaal en missies kritisch onder de loep leggen.

Plaats & periode
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
DR Congo (1960-...)
Rwanda (1962-…)
Burundi (1962-…)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Economie
Erfgoed en herinnering
Propaganda
Racisme
Diaspora
Geweld
Onafhankelijkheid
Onderwijs
Religie
Verzet
Type
Gidsbeurt
Wandeling
Kunstwerk
Workshop
Spel
Instelling
Taal
Nederlands
Doelpubliek
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
120 min.
Foto van studenten van de universiteit Lovanium tijdens een optocht ter viering van de Congolese onafhankelijkheid op 30 juni 1960 in Leopoldstad
Historisch denken over (de)kolonisering

Dit uitgebreid lessenpakket van de KU Leuven focust op historisch denken over de (post)koloniale periode na 1945. Het hoort bij het boek Dekolonisering in verleden en heden. Postkoloniale en subalterne perspectieven voor geschiedenisonderwijs (2023). 

Verschillende thema's komen aan bod: 

  1. De onafhankelijkheid van Brits-Indië en Belgisch-Congo
  2. De Belgische collectieve herinnering aan de koloniale periode
  3. De koloniale erfenis voor Israël-Palestina, India-Pakistan en de Rwandese genocide
  4. Migratie naar West-Europa na 1945
  5. Subalterniteit

Kennisclips geven duiding bij kritische bronnenanalyse (bruikbaarheid, betrouwbaarheid, perspectief, representativiteit, bronnenconfrontatie) en bij concepten zoals standplaatsgebondenheid, causaliteit, presentisme en collectief geheugen. 

Plaats & periode
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
DR Congo (1960-...)
Rwanda (1962-…)
Thema
Dekolonisering
Diaspora
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Racisme
Type
Lespakket
Historische bronnen
Video
Instelling
Jaar
2023
Taal
Nederlands
Doelpubliek
3e graad secundair
Duur
(20 x) 50 min.
Illustratie voor website e-classe.be
Ressources sur la colonisation pour les enseignants de la Communauté française

La plateforme e-classe de la Fédération Wallonie-Bruxelles (FW-B) propose un ensemble de ressources disciplinaires pour aborder la colonisation belge en classe, selon 5 thématiques : avant la colonisation, la période coloniale, la propagande coloniale, le devoir de mémoire et l'ouverture du dialogue.

Grâce à un partenariat avec la RTBF et la SONUMA, la plateforme met à disposition des archives audiovisuelles à utiliser en classe (voir aussi ressource Laplateforme.be).

L'accès à e-classe est réservé aux membres de la Communauté française de Belgique.

Plaats & periode
Pre-koloniaal (…-1885)
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
DR Congo (1960-...)
Rwanda (1962-…)
Burundi (1962-…)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Diaspora
Economie
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Onderwijs
Propaganda
Racisme
Verzet
Type
Video
Documentaire
Historische bronnen
Databank
Getuigenis
Lespakket
Taal
Frans
Doelpubliek
1e graad secundair
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Logo van website Laplateforme.be
Films et documentaires de la Communauté française de Belgique

Laplateforme.be est un outil de promotion et de diffusion des œuvres audiovisuelles produites en Fédération Wallonie-Bruxelles (FW-B), tous genres et formats confondus.

L'ensemble du catalogue (plus de 1000 films belges produits depuis 1952) est accessible gratuitement aux enseignants et enseignantes de la FW-B (voir aussi ressource e-classe.be).

Plusieurs films et documentaires traitent de la colonisation belge au Burundi, en RD Congo et au Rwanda. D’autres plongent dans l’histoire contemporaine des anciens pays colonisés, où résonnent encore les échos du passé colonial. En projetterez-vous un dans votre classe ?

Plaats & periode
Pre-koloniaal (…-1885)
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
DR Congo (1960-...)
Rwanda (1962-…)
Burundi (1962-…)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Diaspora
Economie
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Onderwijs
Propaganda
Racisme
Religie
Verzet
Type
Video
Documentaire
Speelfilm
Databank
Getuigenis
Taal
Frans
Doelpubliek
1e graad secundair
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Cover van pedagogisch dossier “Rwanda 1994”
Essayer de comprendre le génocide rwandais à travers la longue durée

Sera-t-il possible, un jour, de comprendre le génocide rwandais ? C'est ce que propose le dossier « Rwanda 1994 ».

Ce dossier pédagogique s’appuie sur une série de questions portant sur la longue histoire du Rwanda. Une variété de sources (photos, lettres, articles de presse, documents officiels, …) et supports d’apprentissage (cartes, dessins humoristiques, chansons, bandes dessinées, graphiques, …) permet aux élèves d'acquérir une meilleure compréhension de ce moment sombre de l'histoire.

L’impact direct du génocide au Rwanda sur les pays voisins, le Burundi et la RD Congo, y est également abordé.

Plaats & periode
Rwanda (1962-…)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
DR Congo (1960-...)
Burundi (1962-…)
Thema
Bestuur
Erfgoed en herinnering
Geweld
Propaganda
Racisme
Type
Lespakket
Historische bronnen
Audio
Strip
Getuigenis
Instelling
Jaar
2019
Taal
Frans
Doelpubliek
3e graad secundair
Duur
N/A
Cover van “La propagande au ralenti n° 2: analyse de la propagande coloniale d'hier et d'aujourd'hui”
Déconstruire la propagande coloniale: un manuel

Comment vendre un projet colonial pour le faire accepter ?

Cette question est le point de départ de ce dossier pédagogique qui déconstruit la propagande coloniale belge. En proposant un cadre d’analyse, des affiches, cartes, calendriers, publicités, magazines, albums illustrés et courts-métrages y sont abordés. Comment déceler la différence entre faits et fiction ?

L'image construite de la population soumise à l'administration coloniale agit également comme un miroir: elle reflète une image de soi-même aujourd’hui. C'est pourquoi le dossier se termine par des résonances contemporaines de ces représentations coloniales du passé.

 

Plaats & periode
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
Thema
Dekolonisering
Erfgoed en herinnering
Onafhankelijkheid
Propaganda
Racisme
Religie
Type
Lespakket
Historische bronnen
Video
Instelling
Jaar
2018
Taal
Frans
Doelpubliek
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Schilderij “Délégation portugaise accueillie par le roi du Congo en 1491" van Tshibumba Kanda Matulu
L’histoire de l’Afrique et la RD Congo par des historiens congolais

Vos cours sur la (dé)colonisation à partir d'une perspective africaine ?

La plateforme BOKUNDOLI – développée par des historiens congolais – rassemble une richesse de connaissances et ressources sur l’histoire de l’Afrique et de la RD Congo.

Des dossiers et des quiz mettent notamment en lumière les anciens empires africains, l’esclavage, la colonisation, la résistance et la démocratie. Grâce à la base de données pédagogique, vous trouvez rapidement le contexte historique et des sources. Articles scientifiques, concepts clés, événements, cartes, statistiques, œuvres d’art et personnalités africaines sont autant de "briques" pouvant vous aider à construire vos cours !

Plaats & periode
Pre-koloniaal (…-1885)
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
DR Congo (1960-...)
Rwanda (1962-…)
Burundi (1962-…)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Diaspora
Economie
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Onderwijs
Propaganda
Racisme
Religie
Verzet
Type
Lespakket
Historische bronnen
Databank
Video
Audio
Kunstwerk
Jaar
2021
Taal
Frans
Doelpubliek
1e graad secundair
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Foto van vijf Afrikaanse spoorwegarbeiders en een Europese opzichter
Archiefsporen van het koloniaal verleden bewaard in het Rijksarchief

Leraar op zoek naar koloniale archiefbronnen?

Het Rijksarchief bewaart de grootste collectie archieven m.b.t. het Belgisch koloniaal verleden. Je vindt er meer dan 10 strekkende kilometer terug!

De virtuele bronnenexpo Archives I Presume? geeft een kleine bloemlezing uit deze reusachtige collectie. Tientallen brieven, foto's, kaarten, plannen, overheidspublicaties en statistieken maken Kongo Vrijstaat, de 'modelkolonie' Congo en het bewind in Ruanda-Urundi heel erg tastbaar. Via subthema's vinden leerkrachten snel en makkelijk kant-en-klare bronnen voor hun lessen.

Plaats & periode
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
Thema
Bestuur
Economie
Geweld
Racisme
Religie
Verzet
Type
Historische bronnen
Databank
Expo
Jaar
2010
Taal
Nederlands
Frans
Engels
Doelpubliek
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Logo van “KlasCement”
Vind lesmateriaal rond (de)kolonisatie

KlasCement is het didactisch platform van Onderwijs Vlaanderen. Leerkrachten en organisaties delen er educatief materiaal. Je vindt er lesvoorbereidingen, lespakketten, oefeningen, schema's, presentaties, videos, activiteiten, quizzes, lestips, etc.

Verken de themapagina rond (de)kolonisatie of ga gericht op zoek naar ander lesmateriaal rond het koloniaal verleden van België, Burundi, DR Congo of Rwanda.

Leerkrachten die verbonden zijn met Onderwijs Vlaanderen hebben toegang tot al het lesmateriaal op KlasCement.

Plaats & periode
Pre-koloniaal (…-1885)
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
DR Congo (1960-...)
Rwanda (1962-…)
Burundi (1962-…)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Diaspora
Economie
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Onderwijs
Propaganda
Racisme
Religie
Verzet
Type
Databank
Lespakket
Historische bronnen
Boek
Audio
Video
Spel
Wandeling
Speelfilm
Documentaire
Expo
Getuigenis
Podcast
Taal
Nederlands
Doelpubliek
Lager onderwijs
1e graad secundair
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Logo van “Het Archief voor Onderwijs”
Het koloniaal verleden in beeld en geluid

Op zoek naar audio of video over het koloniaal verleden?

Het Archief voor Onderwijs is een audiovisuele beeldbank, gemaakt door en voor leerkrachten. Tussen de duizenden historische en hedendaagse audio- en videofragmenten vind je er heel wat over het Belgisch kolonialisme. Via thematische collecties kom je snel audio en video op het spoor: 

Leerkrachten die verbonden zijn met Onderwijs Vlaanderen hebben toegang tot al het audiovisueel materiaal op Het Archief voor Onderwijs.

Plaats & periode
Pre-koloniaal (…-1885)
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
DR Congo (1960-...)
Rwanda (1962-…)
Burundi (1962-…)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Diaspora
Economie
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Onderwijs
Propaganda
Racisme
Religie
Verzet
Type
Databank
Historische bronnen
Audio
Video
Instelling
Taal
Nederlands
Doelpubliek
Lager onderwijs
1e graad secundair
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Ruanda-Urundi (1919-1962)