Belgisch-Congo (1908-1960)

Cover van “La propagande au ralenti n° 2: analyse de la propagande coloniale d'hier et d'aujourd'hui”
Déconstruire la propagande coloniale: un manuel

Comment vendre un projet colonial pour le faire accepter ?

Cette question est le point de départ de ce dossier pédagogique qui déconstruit la propagande coloniale belge. En proposant un cadre d’analyse, des affiches, cartes, calendriers, publicités, magazines, albums illustrés et courts-métrages y sont abordés. Comment déceler la différence entre faits et fiction ?

L'image construite de la population soumise à l'administration coloniale agit également comme un miroir: elle reflète une image de soi-même aujourd’hui. C'est pourquoi le dossier se termine par des résonances contemporaines de ces représentations coloniales du passé.

 

Plaats & periode
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
Thema
Dekolonisering
Erfgoed en herinnering
Onafhankelijkheid
Propaganda
Racisme
Religie
Type
Lespakket
Historische bronnen
Video
Instelling
Jaar
2018
Taal
Frans
Doelpubliek
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Schilderij “Délégation portugaise accueillie par le roi du Congo en 1491" van Tshibumba Kanda Matulu
L’histoire de l’Afrique et la RD Congo par des historiens congolais

Vos cours sur la (dé)colonisation à partir d'une perspective africaine ?

La plateforme BOKUNDOLI – développée par des historiens congolais – rassemble une richesse de connaissances et ressources sur l’histoire de l’Afrique et de la RD Congo.

Des dossiers et des quiz mettent notamment en lumière les anciens empires africains, l’esclavage, la colonisation, la résistance et la démocratie. Grâce à la base de données pédagogique, vous trouvez rapidement le contexte historique et des sources. Articles scientifiques, concepts clés, événements, cartes, statistiques, œuvres d’art et personnalités africaines sont autant de "briques" pouvant vous aider à construire vos cours !

Plaats & periode
Pre-koloniaal (…-1885)
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
DR Congo (1960-...)
Rwanda (1962-…)
Burundi (1962-…)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Diaspora
Economie
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Onderwijs
Propaganda
Racisme
Religie
Verzet
Type
Lespakket
Historische bronnen
Databank
Video
Audio
Kunstwerk
Jaar
2021
Taal
Frans
Doelpubliek
1e graad secundair
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Foto van Congolezen en een koloniaal ambtenaar bij een affiche voor de provinciale verkiezingen van december 1959 in Belgisch-Congo
Beleef de onafhankelijkheid in 1960 vanuit Congolees perspectief

Wil jij jouw leerlingen de onafhankelijkheid van Congo in 1960 door Congolese ogen laten zien?  

De virtuele expo Indépendance ! Congolese verhalen vloeide voort uit de gelijknamige fysieke tentoonstelling uit 2010 in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika (KMMA). Ze is een goudmijn voor leerkrachten op zoek naar de blikken van de ge(de)koloniseerde bevolking!

Naast audio-interviews met Congolezen, brengen ook historische foto's, affiches, spotprenten, audiofragmenten en Congolese pagnes het verleden tot leven. Via een heuse interactieve kaart begrijpen leerlingen de Congolese onafhankelijkheid beter in de context van de 20ste eeuwse dekolonisatiegolven.

Plaats & periode
Belgisch-Congo (1908-1960)
DR Congo (1960-...)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Diaspora
Erfgoed en herinnering
Geweld
Onafhankelijkheid
Propaganda
Racisme
Verzet
Type
Historische bronnen
Expo
Video
Audio
Getuigenis
Databank
Instelling
Jaar
2020
Taal
Nederlands
Frans
Engels
Doelpubliek
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Foto van vijf Afrikaanse spoorwegarbeiders en een Europese opzichter
Archiefsporen van het koloniaal verleden bewaard in het Rijksarchief

Leraar op zoek naar koloniale archiefbronnen?

Het Rijksarchief bewaart de grootste collectie archieven m.b.t. het Belgisch koloniaal verleden. Je vindt er meer dan 10 strekkende kilometer terug!

De virtuele bronnenexpo Archives I Presume? geeft een kleine bloemlezing uit deze reusachtige collectie. Tientallen brieven, foto's, kaarten, plannen, overheidspublicaties en statistieken maken Kongo Vrijstaat, de 'modelkolonie' Congo en het bewind in Ruanda-Urundi heel erg tastbaar. Via subthema's vinden leerkrachten snel en makkelijk kant-en-klare bronnen voor hun lessen.

Plaats & periode
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
Thema
Bestuur
Economie
Geweld
Racisme
Religie
Verzet
Type
Historische bronnen
Databank
Expo
Jaar
2010
Taal
Nederlands
Frans
Engels
Doelpubliek
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Illustratie bij lespakket “Congoromans”
Koloniaal Congo in de Vlaamse literatuur

Hoe dachten Vlaamse schrijvers over de kolonisatie van Congo? Dit lespakket legt vier 'Congoromans' onder de loep: 

Aan de hand van tekstfragmenten, vragen, extra documenten en auteursbiografieën bestuderen leerlingen literaire beeldvorming. Het pakket kan worden gecombineerd in de lessen Geschiedenis, Nederlands en Aardrijkskunde. 

Plaats & periode
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
DR Congo (1960-...)
Thema
Dekolonisering
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Racisme
Type
Lespakket
Historische bronnen
Getuigenis
Instelling
Jaar
2020
Taal
Nederlands
Doelpubliek
3e graad secundair
Duur
4 x 50 min.
Logo van de tv-reeks “Kinderen van de kolonie”
Beklijvende getuigenissen van Belgen en Congolezen

Wat is de erfenis van het koloniaal verleden? En hoe bepaalde dit familiegeschiedenissen?

In de populaire tv-reeks Kinderen van de kolonie blikten Belgen én Congolezen terug op hun verleden als kolonialen of gekoloniseerden. Historische duiding van experten plaatst hun persoonlijke verhalen in perspectief.

Met fragmenten uit deze reeks breng je het verleden tot op de huid van jouw leerlingen.

Plaats & periode
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
DR Congo (1960-...)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Diaspora
Economie
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Onderwijs
Propaganda
Racisme
Religie
Verzet
Type
Getuigenis
Video
Documentaire
Instelling
VRT
Jaar
2021
Taal
Nederlands
Doelpubliek
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
6 X 50 min.
Podcastaflevering “Congo: kolonisatie en dekolonisatie” door Geschiedenis voor herbeginners
Podcasts over het koloniaal verleden die gehoor vinden

Podcasts zijn hot. Ook het koloniaal verleden ontsnapt hier niet aan.

De populaire podcast Geschiedenis voor herbeginners maakte een reeks over de Belgisch-Congolese gedeelde geschiedenis. Experts en getuigen komen over de studiovloer.

Niet enkel het puur historische komt aan bod. Er wordt ook stilgestaan bij de manier waarop de collectieve herinnering de voorbije decennia grondig veranderde en nog altijd in beweging is. 

Plaats & periode
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
DR Congo (1960-...)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Diaspora
Economie
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Onderwijs
Propaganda
Racisme
Religie
Verzet
Type
Podcast
Audio
Getuigenis
Taal
Nederlands
Doelpubliek
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
60 min. (aflevering)
Poster van de film “Lumumba” van Raoul Peck
Historische speelfilms over het (post)koloniaal verleden in de les

Historische speelfilms nemen soms een loopje met de geschiedenis. Maar ze kunnen ook een meerwaarde in jouw les zijn. 

De databank Film & Geschiedenis bevat filmbesprekingen op maat van leerkrachten geschiedenis. Je vindt er o.a. informatie over de productie en receptie van films, gedetailleerde scènebeschrijvingen en vragenbundels voor de leerlingen.

Films met een link met het Belgisch koloniaal verleden zijn Lumumba (2000), Hotel Rwanda (2004) en Shooting Dogs (Beyond the Gates) (2005). 

Plaats & periode
Belgisch-Congo (1908-1960)
DR Congo (1960-...)
Rwanda (1962-…)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Erfgoed en herinnering
Geweld
Onafhankelijkheid
Propaganda
Racisme
Verzet
Type
Databank
Speelfilm
Lespakket
Taal
Nederlands
Doelpubliek
3e graad secundair
Duur
N/A
Logo van “KlasCement”
Vind lesmateriaal rond (de)kolonisatie

KlasCement is het didactisch platform van Onderwijs Vlaanderen. Leerkrachten en organisaties delen er educatief materiaal. Je vindt er lesvoorbereidingen, lespakketten, oefeningen, schema's, presentaties, videos, activiteiten, quizzes, lestips, etc.

Verken de themapagina rond (de)kolonisatie of ga gericht op zoek naar ander lesmateriaal rond het koloniaal verleden van België, Burundi, DR Congo of Rwanda.

Leerkrachten die verbonden zijn met Onderwijs Vlaanderen hebben toegang tot al het lesmateriaal op KlasCement.

Plaats & periode
Pre-koloniaal (…-1885)
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
DR Congo (1960-...)
Rwanda (1962-…)
Burundi (1962-…)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Diaspora
Economie
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Onderwijs
Propaganda
Racisme
Religie
Verzet
Type
Databank
Lespakket
Historische bronnen
Boek
Audio
Video
Spel
Wandeling
Speelfilm
Documentaire
Expo
Getuigenis
Podcast
Taal
Nederlands
Doelpubliek
Lager onderwijs
1e graad secundair
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Logo van “Het Archief voor Onderwijs”
Het koloniaal verleden in beeld en geluid

Op zoek naar audio of video over het koloniaal verleden?

Het Archief voor Onderwijs is een audiovisuele beeldbank, gemaakt door en voor leerkrachten. Tussen de duizenden historische en hedendaagse audio- en videofragmenten vind je er heel wat over het Belgisch kolonialisme. Via thematische collecties kom je snel audio en video op het spoor: 

Leerkrachten die verbonden zijn met Onderwijs Vlaanderen hebben toegang tot al het audiovisueel materiaal op Het Archief voor Onderwijs.

Plaats & periode
Pre-koloniaal (…-1885)
Kongo Vrijstaat (1885-1908)
Belgisch-Congo (1908-1960)
Ruanda-Urundi (1919-1962)
DR Congo (1960-...)
Rwanda (1962-…)
Burundi (1962-…)
Thema
Bestuur
Dekolonisering
Diaspora
Economie
Erfgoed en herinnering
Gender
Geweld
Onafhankelijkheid
Onderwijs
Propaganda
Racisme
Religie
Verzet
Type
Databank
Historische bronnen
Audio
Video
Instelling
Taal
Nederlands
Doelpubliek
Lager onderwijs
1e graad secundair
2e graad secundair
3e graad secundair
Duur
N/A
Belgisch-Congo (1908-1960)